انبار سیستمی باکاربردفناوریRFID
ساعت ٩:٤۱ ‎ب.ظ روز جمعه ٢۱ امرداد ،۱۳٩٠  کلمات کلیدی:

شناسایی از طریق فرکانس رادیویی (RFID)، یک واژه متداول برای فناوری هایی است که ازامواج رادیویی برای شناسایی خودکار

اشیای فیزیکی استفاده می کند.داده شناسایی شده دریک تراشه[1] که به یک آنتن متصل است،ذخیره می شود و این دوبایکدیگرتگ[2]

RFIDراتشکیل می دهند.داده تگ هنگامی منتشر میشود که بوسیله یک تگ خوان[3] (متحرک/ثابت)،جهت دریافت اطلاعات مورد

  بازخوانی قرار گیرد. RFIDیکی از موثرترین ابزارها در ردیابی اقلام در زنجیره تامین محسوب می شود ،به ویژه زمانی که با

شبکه جهانی EPC[4] (سیستم کد الکترونیکی کالا)ارتباط پیدا می کند. RFIDدرصورت استفاده در مدیریت دارایی فیزیکی ،می تواند

جهت کنترل دسترسی و ردیابی تجهیزات متحرک استفاده شود.اطلاعات در تگ ذخیره و با سنسورهای مناسب در تجهیزات و

 ماشین آلات با ارزش جا داده می شود.



       micro chip  [1]

[2] tag

[3] reader

 [4] electronic product  code


انبار سیستمی باکاربردفناوریRFID[1]

سیدزین العابدین پورالحسینی[2]

شرکت خطوط لوله ومخابرات نفت ایران –  منطقه تهران

شناسایی از طریق فرکانس رادیویی (RFID)، یک واژه متداول برای فناوری هایی است که ازامواج رادیویی برای شناسایی خودکار

اشیای فیزیکی استفاده می کند.داده شناسایی شده دریک تراشه[3] که به یک آنتن متصل است،ذخیره می شود و این دوبایکدیگرتگ[4]

RFIDراتشکیل می دهند.داده تگ هنگامی منتشر میشود که بوسیله یک تگ خوان[5] (متحرک/ثابت)،جهت دریافت اطلاعات مورد

  بازخوانی قرار گیرد. RFIDیکی از موثرترین ابزارها در ردیابی اقلام در زنجیره تامین محسوب می شود ،به ویژه زمانی که با

شبکه جهانی EPC[6] (سیستم کد الکترونیکی کالا)ارتباط پیدا می کند. RFIDدرصورت استفاده در مدیریت دارایی فیزیکی ،می تواند

جهت کنترل دسترسی و ردیابی تجهیزات متحرک استفاده شود.اطلاعات در تگ ذخیره و با سنسورهای مناسب در تجهیزات و

 ماشین آلات با ارزش جا داده می شود.

در این مقاله سعی می شود ضمن معرفی فناوریRFID ،کاربرد آن در انبارداری نیز معرفی گردد.

واژگان کلیدی

 شناسایی از طریق فرکانس رادیویی (RFID)

کدالکترونیکی کالا (EPC)

مدیریت دارایی های فیزیکی

مقدمه

فناوری RFID (شناسایی از طریق امواج رادیویی) مشتمل بر یک سیستم ردیابی است که در آن بطور معمول از Tag ها (چیپهایی

 الکترونیکی که روی محصول یا بسته بندی آن قرار می گیرند) جهت انتقال داده ها به یک گیرنده بی سیم با قابلیت اتصال به

کامپیوتر استفاده می شود. در سالهای اخیر، با توجه به پیشرفت های حاصله در این زمینه و ارزان سازی و کوچک شدن ابعاد

 Tag های RFID ، کاربردهای این فناوری بویژه در ردیابی محصولات تجاری گسترش فراوانی یافته و در بسیاری از کاربردها در

 حال جایگزین شدن بجای سیستمهای ارزان قیمت تر بارکد می باشد. برخلاف بارکد که نیاز به اسکن نمودن مستقیم (و بطور معمول

با استفاده از نیروی انسانی و صرف زمان) دارد، در RFID با استفاده از امواج رادیویی و گیرنده های بی سیم، انتقال و دریافت

اتوماتیک اطلاعات تعداد زیادی از برچسبها در فاصله مورد نظر در کسری از ثانیه امکان پذیر می باشد. برای پیاده سازی موفق

 یک سیستم RFID مناسب، در مرحله اول، شناخت کامل از اجزای متشکله آن ضروری می باشد که در بخش آتی، توضیحات لازم

در این زمینه ارائه گردیده است.

معرفی فناوری RFID

معرفی فناوری RFID از پتانسیل لازم جهت جایگزینی بارکد( فناوری سنتی جمع آوری داده اسکن شده ) برخوردار است وبهبود قابل ملاحظه

ای رادر ردیابی و شناسایی کالافراهم می کند. درمقایسه با بارکد، RFID باسرعت بالایی داده ها را انتقال میدهد ظرفیت ذخیره بالاتری

 دارد وبازیافت خودکار داده ها بدون تماس فیزیکی را پشتیبانی می کند .لازم به ذکر است برای موفقیت دربکارگیری این فناوری،

چالش هایی مانندقیمت تگ ها، هزینه های راه اندازی و رویه های توسعه ان وجود دارد که باید مد نظر قرار گیرد جدول زیر

تفاوتهای بین RFID وفناوری سنتی جمع آوری داده رابیان می کند.

 

جدول مقایسه بین RFIDوفناوری سنتی جمع آوری داده

 

موضوعات متفاوت

RFID

فناوری سنتی (مثل بارکد)

عملکرد

شناسایی منحصر به فرد هر شی فیزیکی

شناسایی کالاهای یک نوع با یک شناسه

تبادل داده ها

عدم نیاز به دیدمستقیم تگ وتگ خوان

خط دید مستقیم نیاز دارد

نوع داده

داده پویا – قابلیت خواندن/نوشتن

داده ایستا – فقط خواندنی

مداخله انسانی

Hands- free data collecting system

اسکنرهای قابل حمل

سرعت

سریع- یک به چند(بیش از 300تگ درثانیه)

به اپراتور بستگی دارد – یک به یک

چرخه عمر

عمر طولانی تگ ها

بااستفاده کهنه و فرسوده میشوند

انبارش داده ها

زیاد

محدود –فقط کدهای عددی

امنیت

بالا

پایین

 

 

 

اجزای سیستم RFID

یک سیستم RFID ،سه بخش دارد:

1-تگ ها (گیرنده ای که اطلاعات شناسایی منحصربه فرد شیئ راکه به آن متصل شده است ذخیره می کندو به محض دریافت امواج

رادیویی به صورت خودکار به آن پاسخ می دهد ).

2-تگ خوان ها که تگ هاراشناسایی وباآنها ارتباط برقرارمی کندتااطلاعات را ازآنها استخراج نماید.

3-آنتن ها که داده را به عنوان سیگنال های رادیویی انتقال می دهد. پس ازدریافت اطلاعات ،ممکن است پردازش داده هارخ

دهد.میان افزار RFID،که نرم افزاری برای فراهم کردن ارتباط بین کانال های مختلف است،برای انجام فرایند انتقال اطلاعات بین

تگ خوان و برنامه های دیگری مانندسیستم مدیریت انبار،نگهداری وتعمیرات،به کاربرده میشود.(شکل زیر)ضمن اینکه وجود یک

شبکه کامپیوتری برای برقراری ارتباط بین اجزا این سیستم ضروری است.

 

شکل یک سیستم RFID

 

 

 

مدیریت دارایی های فیزیکی

شناسایی و ردیابی خودکار دارایی هایی که به آنها تگ متصل شده است ، ابزار توانمندی برای مدیریت دارایی های متحرک فراهم می کند.

ردیابی پالت

بکارگیری سیستم RFID  که با نر م افزار انبار در ارتباط است ، جهت ردیابی و پیگیری اقلام در سطح پالت (و یا در سطح کارتن به وسیله فناوری بارکد)، ضمن حذف دخالت های انسانی و کاهش زمان عملیات ، پردازش موجودی در عملیات انبار را نیز تسهیل می کند.

ردیابی تجهیزات

با نصب تگ خوا ن ها در ورودی و خروجی های سالن تولید ، سالن های انبار و مرکز نگهداری و تعمیرات ، امکان ردیابی هرگونه تجهیزات و ابزاری که به آن تگ متصل شده است ، به آسانی فراهم می شود

 

ردیابی ابزارهای فلزی

اتصال تگ های RFID. به سطوح فلزی یکی از چالش هایی است که مانع استفاده RFID به طور موثر می شود، زیرا شناسایی تگ ها به دلیل پدیده انعکاس دچار اختلال خواهد شد . لذا مطالعات زیادی جهت استفاده از تکنولوژی RFID به منظور ردیابی  خودکار تجهیزات و ابزارآلات فلزی و تحلیل تاریخچه تعمیرات و کارایی آنها انجام شده است . نصب تگ خوان ها در مدخل ورودیمرکز نگهداری و تعمیرات ، انبار فنی و محیط تولید، امکان شناسایی مکان تجهیزات و ابزا رآلات را به صورت لحظه ای فراهم می کند.

مدیریت انبا ر و موجودی

انبار هوشمند، واژ های است که اشاره به استفاده از فناوری های نوین مثل RFID در عملیات انبارداری دار د.به کمک این فناوری می توان از سیستم FIFO به طور موثر استفاده کر د. به این صورت که با قرار گرفتن تگ خوان ها درمحل ورودی مرکز انبارش شرکت ، سیستم به صورت اتوماتیک زمان ورود و خروج کالاهای دارای تگ را ثبت می نماید . در نتیجه می توان کالاهایی که زودتر وارد انبار شده را در لیست کالاهایی قرار داد که زودتر از آن خارج می شو د . همچنین اطلاع از سطح موجودی دقیق کالا در کمترین زمان قابل دستیابی است و در مدت کمی اپراتور با استفاده از یک تگ خوان دستی می تواند با حرکت در راهروهای انبار ، موجودی کل انبار را شمارش و ثبت نماید. این امر عملیات انبارگردانی را در پایان دوره مالی تسهیل می کند

برخی از مهم ترین مزیت های انبارداری به کمک فناوری RFID به شرح  زیر است:  ·

¨      امکان نظارت دقیق ورود و خروج کا لاها

¨      امکان انبارگردانی بر اساس تگ های RFID

¨      افزایش امنیت انبار : با پیاده سازی سیستم مدیریت انبارمبتنی برفناوری RFID شرایط لازم برای افزایش امنیت و

             کنترل دسترسی ورود و خروج کالا به راحتی مهیا می شود. به این ترتیب :                                                                

     هر کالا دارای برچسب است و در صورت خروج وحتی ورود غیرمجاز به محوطه های تعیین شده انبار ،

                          اخطارها و پیام های لازم برای مسئولا ن ارسال می شود.

     از دسترسی افراد غیرمجاز به بخش های تعیین شده می توان جلوگیری کرد.

     کلیه ورود و خرو ج هادرسیستم ثبت شده و امکان پیگیری و بررسی سوابق در هر زمان امکا ن پذیرمی شود.

     از خطا و اشتباه در بسته بندی وارسال نادرست کالا جلوگیری می شود.

     کلیه ورود و خرو جها در سیستم ثبت شده و امکان پیگیری و بررسی سوابق در هر زمان امکا ن  پذیرمی شود.

از خطا و اشتباه در  بسته بندی و ارسال نادرست کالا جلوگیری می شود.( در حال حاضر بیشتر سیستم های

 ردگیری از بارکدهای دو بعدی که تنها در فاصله کم و با دید مستقیم خوانده می شود، استفاده می کند. این امر نیاز

 به اسکن دستی و پیدا کردن مکان بارکد در شیء دارد . علاوه بر این ، بارکدها ممکن است در اثرتغییرات

 محیطی یا در حین انتقا ل، مرطوب یا خراشیده شو د که این امر اغلب سبب کاهش دقت خواندن توسط بارکدخوان

 می شود.به این ترتیب رسیدگی دستی و قت گیر، هزینه بربا خطای بالا همراه است.هم چنین اسکن های زمان

 بندی شده یاروش های دستی ،به علت اشتباهات سهوی وخطاها نمی تواند تضمینی ایجاد کند که انبارداری بازهم

 به روزباشد.)

جلوگیری از عرضه کالای تقلبی

افزایش مقدار بدلیات در بازارهای باز نیاز به توسعه مکانیزمی جهت تعیین اعتبار کالا و تصد یق آن در هر لحظه و مکان را ایجاد

می کند.سیستم های ضدجعل مبتنی بر RFID ،برای پاسخگویی به این نیازتوسعه پیدا کرده اند.یکی ازاین سیستم ها شناسایی وتصدیق آفلاین کالا و دیگری شبکه ردیابی ضد جعل است .هم اکنون این راهکارها به وسیله تولیدکنندگان وخرده فروشان جهت جلوگیری از جعل کالاهای غذایی ودارویی استفاده می شود.                                                                                سیستم تصدیق کالا مبتنی برRFID، بابررسی اطلاعات منحصربه فردی که درتگ RFID کالا ذخیره شده است کالا را به صورت آفلاین تصدیق می کند.

شبکه ردیابی ضد جعل مبتنی بر ، RFID جهت ردیابی چرخه عمر کالا در زنجیره تامین، امکان اتصال به اینترنت را فراهم می آورد . از این راهکار جهت شناسایی کالاهایی که تاریخ انقضا ی آنها گذشته است ، استفاده می شود.

نتیجه گیری

کاربرد سیستم RFID درانبارداری که  یک فناوری روبه رشد است.و کمپانی هایی که بصورت آزمایشی آنرابکار برده اند،باعث پیشرفت سریعتر در جهت اهداف و همچنین بهینه سازی پیشبرد زنجیره تامین می باشد.درمقایسه این فناوری با دیگرفناوری ها درمواردمربوط به دقت ،قابلیت اطمینان و برگشت سرمایه عملکرد بالایی دارد .

سرمایه گذاری جهت ابزارهای توسعه RFIDتجربه پرهزینه ای بوده که اگربصورت نامناسب بکار گرفته شود منجر به هزینه زیادی می شود.

در گامهای اخیر برای تطابق RFIDدرزنجیره تامین، شواهد زیادی برای اثبات این استراتژی که RFID میتواند مزایایی را در برداشته باشد،وجود دارد. درنهایت این تکنولوژی به صورت گسترده ای درزنجیره تامین گنجانده خواهد شد.

 

 

منابع:

1-طرح پیشنهادی سیستم ردیابی خودکار کالا، گروه فن آوران صنایع داتیس

2-سایتهای اینترنتیwww.rfid.ir-www.rfidjournal.com, www.acsisinc.com

3-ترجمه وتلخیصی از مقاله  rfid enabled asset tracking system  ا تالیف:albert  h.c .tsang  jacky s l.ting  and  s.k.k.wok ، از دانشکده مهندسی صنایع و سیستم های دانشگاه پلی تکنیک هنگ کنگ که در سومین کنفرانس بین المللی مدیریت دارایی فیزیکی در تهران ارائه شده است  که توسط گروه شرکت های همکاران سیستم گرداوری شده است  .



[1]Radio frequency identification

 [2] واحد تدارکات و خدمات کالا

       micro chip  [3]

[4] tag

[5] reader

 [6] electronic product  code